YARROW MAMOUT (1707/1736-1823)
Dr. Celal Emanet

Dr. Celal Emanet

  • Google Plus

YARROW MAMOUT (1707/1736-1823)

03 Ekim 2017 - 05:49

 

 

 

Columbus’un ABD’ye gelmesinin ardından Portekiz, İngiliz ve İspanyol denizciler ABD’ye köle ticaretine başladılar. 1620’den sonra artmaya başlayan köle ticareti, 1680’lerden sonra muazzam biçimde hız kazanmıştır. 1865 yılında ABD’de iç savaşın sona ermesine kadar devam eden köle ticaretinde tamamını Amerika kıtasına taşımak üzere, asgari 20 milyon insan esir alınmıştır. Esir alınan bu insanlar balık istifi gibi gemilere dolduruldukları için %30’u yollarda telef olmuştur. Kıta’ya götürülmek üzere kaçırılan veya esir alınanlar genellikle Batı Afrika'dan ve en çok da sahile yakın bölgelerdendir. (Çoğunluğu ise kuzey batı Afrika bölgesindendir). Sayıları milyonlarla ifade edilen bu insanlar Amerika Kıta’sına zorla sürgün edilmişlerdir. Resmi rakamlar olmasa dahi muhtemelen yüzde 40 ile 60’ı Müslüman kölelerden oluşan bu topluluğun yüzde 20’sini de Müslüman kadın köleler teşkil etmekteydi.

Kıta’ya getirilen Müslümanlar arasında okuma yazma bilenler çoğunluktaydı; diğer kölelere nazaran organizeli hareket etme hususunda kabiliyetli ve zorluklara karşı daha dirayetliydiler. ABD’de İç Savaş öncesinde kölelik bir müessese haline gelmişti. O  dönemde ABD’ye getirilen kölelere hiç bir hak tanınmadığı gibi sömürgeciler ‘Chattel Slavery’ denen bir sistem kullanarak Müslüman kölelerin çocuklarını da ailelerinden ayırdılar. Maksatları Hıristiyanlığın dışındaki din ve kültürleri silmekti. Bu konuda önemli ölçüde başarılı oldular. Ancak bazı müslüman köleler inançlarını ve İslamî ananelerini korumuşlardır. İslamî kimliklerini muhafaza eden bu insanların ortak özellikleri ABD’ye köle olarak getirilmeden önce yetiştikleri kabilelerde önemli mevkilere sahip olmaları ve çocukluklarında aldıkları İslamî eğitimin önemi büyüktür.

Yarrow Mamout (1707/1736-1823)

1736 yılında (1707’de olduğunu söyleyenler de vardır) Afrika’da dünyaya gelen Yarrow Mamout’un etnik kökeni ve tam olarak nereli olduğu bilinmemektedir. 1752’de Afrika’dan kaçırılır ve köle olarak ABD’de The Virginia-Maryland’a getirilir. Samuel Beall tarafından satın alınan Mamout tuğla işçisi olarak çalıştırılır. Özgürlüğüne kavuştuktan sonra ticaretle uğraşan Mamout biriktirdiği paralarla Georgetown’da ev alır. 1820 yılı nüfus sayımı kayıtlarına göre bir ailesinin de olduğu zikredilmektedir.

Kayıtlarda Yarrow Mamout’un Allah’ın adını açıkca heryerde zikrettiğinden, nerede olursa olsun beş vakit namazını kılmaya özen gösterdiğinden, domuz eti yemediğinden, içki içmediğinden bahsedilmektedir. Dönemin ünlü ressamlarından James Alexander Simpson 1819’da, Charles Willson Peale ise 1822 yılında Yarrow Mamout’un tuval üzerine resmini yapmışlardır.[1]

 

[1]    Yarrow Mamout’un hayatıyla alakalı daha fazla bilgi için bk.: James H. Johnston, “Every Picture Tells a Story: A Narrative Portrait of Yarrow Mamout”, Maryland Historical Magazine, (Winter 2008), ss. 416-431.

Son Yazılar