Amerika Birleşik Devletleri sokaklarında son yıllarda hızla büyüyen araç boyutları, yayalar için adeta bir ölüm fermanına dönüştü. The New York Times tarafından yapılan çarpıcı bir yeni analiz, ülkede yıllık yaya ölümlerinin 2009 yılından bu yana yaklaşık yüzde 75 oranında arttığını gözler önüne serdi. Uzmanlara göre bu korkunç artışın arkasındaki en büyük suçlu; yüksek kaputları, devasa tasarımları ve geniş kör noktalarıyla sokakları esir alan SUV ve büyük kamyonetler.
25 Yıl Önceki Boyutlarda Kalsaydık, Binlerce Kişi Yaşayacaktı
Analiz metnine göre, eğer ABD'deki araçlar son 25 yılda kabaca aynı boyutlarda kalmış olsaydı, her yıl 200 ila 400 yayanın hayatı kurtulmuş olacaktı. Sadece 2016 ile 2024 yılları arasında, araç kaputlarının giderek daha yüksek tasarlanması nedeniyle fazladan yaklaşık 3 bin yayanın can verdiği hesaplanıyor.
Kaza rekonstrüksiyonu (kaza anını yeniden canlandırma) uzmanı ve Forensic Rock firmasının kurucusu Shawn Harrington, durumun vahametini şu çarpıcı sözlerle özetliyor:
"Düşük hızlarda bile çok yıkıcı çarpışmalar görüyoruz. Büyük araçlar çarptığında yaya doğrudan ileriye fırlatılıyor. Sürücü daha ne olduğunu bile anlayamadan, yayanın kafası tekerleklerin altında kalıyor."
Yüksek Kaput %45, Geniş Kör Nokta %70 Daha Tehlikeli
Görünen o ki, bu devasa araçlar hayatımızın kalıcı bir parçası haline geldi. Ulaşım ve Kalkınma Politikası Enstitüsü verilerine göre, büyük araçlar 2023 itibarıyla küresel otomobil satışlarının yüzde 48'ini oluşturuyor. Ancak bu popülaritenin faturası insan hayatıyla ödeniyor.
Sigorta Enstitüsü Karayolu Güvenliği'nin (IIHS) teknik verileri ise tehlikenin boyutunu matematiksel olarak kanıtlıyor:
- Kaput Yüksekliği: Kaput yüksekliği 100 santimetreden fazla olan SUV ve minibüslerin, kaputu 76 santimetreden düşük araçlara kıyasla bir kazada yayayı öldürme olasılığı yüzde 45 daha fazla.
- Kör Noktalar: Sürücü tarafındaki geniş kör noktalar, özellikle sola dönüşlerde bir yayaya çarpma riskini yüzde 70 oranında artırıyor.
IIHS Başkanı David Harkey, otomobil üreticilerine acil çağrıda bulunarak, "Araç filosunun büyümesinin yayaların hayatına mal olduğu gün gibi ortada. Üreticileri SUV ve kamyonetlerin yüksekliğine ve şekline yakından bakmaya davet ediyoruz," dedi.
Sadece Sokakları Değil, Gezegeni de Boğuyor
Büyük araçların yarattığı tehdit sadece trafik kazalarıyla da sınırlı değil. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) raporuna göre, eğer dünyadaki tüm SUV'ler bir araya gelip bir ülke oluştursaydı, bu hayali ülke "dünyanın en büyük 5. CO2 emisyon kaynağı" olurdu.
Uzmanlar, hem çevre hem de yaya güvenliği için otomobil tasarım felsefesinin acilen değişmesi ve sokakların yeniden insan odaklı hale getirilmesi gerektiği konusunda hemfikir.
Yorumlar
Kalan Karakter: