Bilim dünyasında gurur verici bir gelişme yaşandı. Türkiye’den iki lise öğrencisi, geliştirdikleri düşük maliyetli müon dedektörü projesiyle, NASA'nın düzenlediği prestijli bir sempozyuma davet edildi. İstanbul ve Kocaeli’den katılan öğrenciler Arda Çetinkaya ve Buket Atalay, Amerika Birleşik Devletleri’nde alanının önde gelen profesörlerine sunum yapacak olmanın heyecanını yaşıyor.
İstanbul’daki Göztepe İhsan Kurşunoğlu Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi Buket Atalay ve Kocaeli’deki özel bir lisede eğitim gören 2. sınıf öğrencisi Arda Çetinkaya, "müon" adı verilen atom altı parçacığının algılanmasını sağlayan bir sintilatör (ışıldayan parçacık dedektörü) projesi geliştirdi.
Projeleri, 8-12 Eylül tarihleri arasında NASA’nın John Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’nda düzenlenecek olan “2025 Heliophysics Technology Sempozyumu” kapsamında sunulmak üzere seçildi. Normalde liselilerin katılmadığı bu uluslararası düzeydeki bilimsel etkinlikte, Türk öğrenciler ABD’li bilim insanlarının karşısına çıkacak.
Müon parçacığının evrenin ilk anlarından beri var olduğuna dikkat çeken Arda Çetinkaya, projeleriyle bu parçacığın algılanmasını daha uygun maliyetlerle sağlamayı amaçladıklarını belirtti:
“Normalde müon dedeksiyonu oldukça maliyetli sistemler gerektiriyor. Biz, bu parçacığı daha ucuz ve verimli bir şekilde algılayabilen bir dedektör geliştirdik. Projemiz, üniversite laboratuvarlarında kullanılabilecek ekonomik bir çözüm sunuyor.”
Projede Çetinkaya ile birlikte yer alan Buket Atalay ise NASA'nın her yıl düzenlediği bu sempozyumun normalde liselilere açık olmadığını, Harvard, Caltech ve MIT gibi üniversitelerden akademisyen ve araştırmacıların katıldığını ifade etti:
“Biz aslında şansımızı denemek istedik. Kabul edilince çok mutlu olduk. Orada NASA yetkilileri, Harvard ve Princeton profesörleriyle tanışma fırsatı bulacağız. Bu, bizim için hem büyük bir onur hem de geleceğe atılan ciddi bir adım.”
Atalay, projenin uygulanabilir hale gelmesi için maddi destek arayışında olduklarını da söyledi. Yaklaşık 2-3 bin dolarlık bütçeye ihtiyaç duyduklarını belirten genç fizikçiler, gerekli destek bulunması halinde projelerini İstinye Üniversitesi'nden CERN araştırmacısı Prof. Dr. Sertaç Öztürk’ün laboratuvarında gerçekleştirmeyi planlıyor.
"Kendi Başlarına Bunu Başardılar"
Öğrencilere bilimsel danışmanlık yapan Dr. Kamil Çınar, projenin lise seviyesinin çok üstünde olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu, dikte ettirilmiş bir proje değil. Öğrencilerimizin bireysel gayretleriyle ortaya çıkan ve uluslararası alanda kabul gören bir çalışma. Üniversitemizin haftalık bilimsel seminerlerinde sunum yaptılar. Bu, hem kendileri için hem de üniversite öğrencileri için ciddi bir motivasyon kaynağı oldu.”
Çınar, Türkiye’de üniversitelerin genç araştırmacılara fırsat sunmasının önemine dikkat çekerek, Arda ve Buket’in ortaya koyduğu çabanın takdire şayan olduğunu ifade etti.
Bilim Dünyasında Genç Türk İmzası
Henüz lise çağındaki bu iki genç bilim insanı adayı, projeleriyle sadece evrenin gizemlerini anlamaya katkı sağlamayı değil, aynı zamanda bilim dünyasında Türkiye’yi başarıyla temsil etmeyi hedefliyor. NASA tarafından tanınmak ve ABD’de profesörlere sunum yapacak olmak, kariyerlerinin çok başındaki bu gençlerin ne denli potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.
Amerika’da yapılacak sunum sonrası, öğrencilerin projelerinin uluslararası bilimsel yayınlarda yer alması da bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: