Kars’tan Pensilvanya’ya Yerleşen Amishler...

Kars'tan Pensilvanya'ya Yerleşen Amishler...

Amerika Birleşik Devletleri'nin çeşitli eyaletlerinde kendi kentlerini kuran ve modern hayattan uzak yaşayan Amishler kimileri tarafından dünyanın en bağnaz topluluklarından bir olarak kabul edilse de kimilerine göre de dünyanın en özgür insanları. Amishler Avrupa'daki baskılar nedeniyle 1600'lü yıllarda Osmanlı İmparatorluğuna yerleşti. Kars başta olmak üzere, İzmir ve İstanbul Kadıköy'e yerleşen Amishler'in ilginç hayatları...

12 Şubat 2019 - 19:03 - Güncelleme: 12 Şubat 2019 - 21:25

Modern hayattan uzak yaşayan Amishler kimileri tarafından dünyanın en bağnaz topluluklarından bir olarak kabul edilse de kimilerine göre de dünyanın en özgür insanları. Yüzyıllardır hiç değiştirmedikleri inançları, gelenekleri, toplum yapıları, hatta görünümleriyle Amishler şüphesiz ilgi çekici bir topluluk.

İsmini gelenekleri korumak ve dünyadan arınmak gerektiğini ifade eden ‘Jacob Amman’dan alan ve kökleri 1500’lü yılların başında İsviçre’ye dayanan Amishlerin dini kökeni Hristiyanlığın Protestanlık inancına yakın olmamakla birlikte Anabaptisttir.

Anabaptistler Radikal Reform yanlısı Hıristiyanlara verilen addır. Özellikle 16. yüzyıl Avrupa’sındaki Amişler, Hutteritler ve Mennonitler bu gruba girmektedir. Anabaptistler yüzük takmak, yemin etmek, devlet memuru olmak gibi Hıristiyanlığın normal ögelerini reddederler. Bu inançları yüzünden Avrupa’da hem Protestanlar hem de Katolikler tarafından baskı ve zulümler görmüşler.

OSMANLI HİMAYESİNE GİRDİ

Katolikler tarafından katledilmeye başlanan bu nedenle Almanya'dan İstanbula'a gelen Amishler, büyük bölümü Kars bölgesine yerleşmiş, Daha sonra İzmir ve İstanbul'a göç etmişlerdir. 1. Dünya savaşında Kars bölgesinde Ermeniler ve Ruslar'ın baskısına maruz kalan Amishler buradan Amerika Birleşik Devletleri'nin Pensilvanya eyaletindeki en kalabalık Amish kentine göç etti. Kars'ta halen Malakinler olarak bilinen dini grup her ne kadar Rusya'dan geldiklerini söyleselerde  yaşantı ve inanışları Amishler'e benziyor. Bugün Kars kaşar peyniri olarak bilinen lezzet İsviçre'den gelip buraya yerleşen Amishlerin bıraktığı bir mirastır. 

Amishler, Kadıköy'de de Hasan Paşa civarında yaşadı. Yine 1. Dünya savaşında öldürülmeleri üzerine Amerika'ya göç etmeye başlamış.

İzmir'den Kanada sınırına yerleşen Amishler ise, burada İzmir'in eski adı Smyrna isimli bir ilçe kurdu. O nedenle Amish köylerinde Türkler daha sıcak karşılanıyor.

BIYIKSIZ SAKALLI AMISHLER

Amishler Bıyıksız ve sakallıysa evli. Kadınların beyaz örtülüsü evli siyah örtülüsü ise bekar olarak biliniyor.

Amerika’ya 1700’lü yıllarda gelmiş ve o zamandan beri din anlayışlarından kaynaklanan “basit” hayat anlayışı ile yaşamlarını sürdürmektedir.

Bugün Amerikadaki sayıları 150,000 ila 200,000 arasında olan Amish topluluğu genelde Ohio, Pensilvanya, Indiana ve Iowa eyaletlerinde yaşamaktadırlar. Pennsylvania Amish cemaatinin nüfusu 30 bin kadardır.  Ama Amishler çocukları Tanrı’nın mirası olarak gördüklerinden ve  ortalama 7 çocuk yapmalarından dolayı sayıları hızla artmaktadır.

ABD’deki Amishleri tek bir çatı altında birleştiren bir kurum yok. Genellikle günlük yaşam kurallarına her kilise kendisi karar veriyor. Ancak tüm düzenlemeler İncil’e ve yazılı olmayan “Ordnung” adlı kurallara dayanıyor. Amishlerin toplum yaşamı alçakgönüllülüğü, aileyi, cemaati ve modern dünyadan uzak durmayı öne çıkartıyor.

Amishler genellikle çifçilikle uğraşmaktadırlar fakat marangozluk, anahtarcılık, at arabacılığı gibi meslek dalları da yoğundur. Evlerinde hala gaz lambası ve 19. yüzyılda kullanılan ev aletleri kullanılmaktadır. Amishler fotoğraf çektirmenin insanın gururunu okşadığı ve İncil öğretisine ters olduğuna inandıkları için fotoğraf çektirmezler. Amishlerde ev hanımı ailenin ihtiyacı olan kıyafetleri genelde yaz aylarında elinde dikmektedir.1082941

Amish topluluğunun çocukları 8. sınıftan sonra okumaya devam etmezler ve anne babaları onlara erken çocukluk döneminde ve 8. sınıftan sonra çiftçilik ve marangozluk gibi meslek dalları ile ilgili eğitimi alan Amishler eğitim anlayışlarına göre onları gelecekteki hayatlarına sıradan bir okuldan daha iyi hazırlamaktadır. Amerikan Anayasa Mahkemesi 1972 yılında, Amish topluluğu çocuklarının liseye zorla gönderilmelerinin anayasal haklarına aykırı olduğuna karar vermiştir.

18. yüzyıl şartlarında yaşamalarına rağmen ortalama hayat uzunluğu erkekler için 74.3 ve bayanlar için 79.9 senedir.

Alçakgönüllülük, Amishlerin en temel prensibidir. Amerika’daki kent yaşamının aksine, burada en çok yumuşakbaşlı ve mütevazı kişilikler övgüyle karşılanmaktadır. Sabretmek ve dayanmak bir olgunluk işareti olarak görülür. İnsanların toplumun saflığını korumak için kişisel isteklerinden vazgeçmeleri; tüm yaşamlarını Amish toplumu içinde çalışmaya, ibadet etmeye, ticaret yapmaya ve dostluk kurmaya adamaları istenir.

Amishlerin sade hayatına tanık olmak, modern, hızlı ve gösterişli hayatımıza bir başka alternatifin de var olabileceğini hatırlatıyor insana. Günlerinin büyük kısmını tarlalarda geçiren bu insanların, teknoloji kullanmadıkları için yetiştirdikleri ürünler tamamen organik ve doğal.

2019/02/2019-02-12-20-17-13.png
2019/02/2019-02-12-20-17-16.png
2019/02/2019-02-12-20-17-19.png
2019/02/2019-02-12-20-17-22.png
2019/02/2019-02-12-20-17-24.png
2019/02/2019-02-12-20-17-27.png
2019/02/2019-02-12-20-17-30.png
2019/02/2019-02-12-20-17-33.png
2019/02/2019-02-12-20-17-36.png
2019/02/2019-02-12-20-17-39.png
2019/02/2019-02-12-20-17-42.png
2019/02/2019-02-12-20-17-45.png
2019/02/2019-02-12-20-17-47.png
2019/02/2019-02-12-20-17-51.png
2019/02/2019-02-12-20-17-53.png

YORUMLAR

  • 3 Yorum
  • Mustafa Kerataş
    4 ay önce
    Osmanlı himayesine girip karsa yerleşmeleri tamamen uydurma bir haber, yazan arkadaşı hayal gücünün genişliğinden dolayı tebrik ederim.
  • Cumali Tecer
    3 ay önce
    Bildiğin bir şey varsa yaz da bizde bilelim arkadaş.
  • Cumali Tecer
    3 ay önce
    Bildiğin bir şey varsa yaz da bizde bilelim arkadaş.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
New York Polis Teşkilatına İmam Atandı
New York Polis Teşkilatına İmam Atandı
Supreme Court blocks access to food stamp data
Supreme Court blocks access to food stamp data