Katyn Katliamı

1940 yılında SSCB lideri Josef Stalin'in emriyle 22 bin Polonyalı subay ve sivil acımasızca katledildi.

Katyn Katliamı
05 Mart 2019 - 12:32 - Güncelleme: 05 Ocak 2020 - 12:42

sovyetler birliği dağılmadan hemen önce esen glasnost rüzgarları sebebiyle katyn katliamı'nın gerçek sorumlusunu bulmak için soruşturma açmış, dağıldıktan sonra da yeltsin döneminde bitirilen bu soruşturmada ayan beyan ortaya çıkan gerçeklerin kamuoyu ile paylaşılması putin dönemine kadar mümkün olmamıştır. bunun ana nedeni sovyetler birliğinin stalin'in ölümünden sonra stalin'in etrafındaki kişilik kültü ile hesaplaşmasının genellikle bir iç hesaplaşma olmasıdır. kruşçev, brejnev, çernenko; bunlar hep 1936'da stalin'in sovyet ordusundaki generallerin çoğunu vurdurduğu büyük temizlik/great purge esnasında olan olayları kamuoyu ile paylaşma ve öldürülen personelin iade-i itibarlarını sağlama eğilimindedir. polonyalılar rus olmadığından bu post mortem rehabilitasyona uygun kabul edilmeyecektir. bunun için 2010 yılına kadar beklenmesi gerekecektir.

1940'ta katyn'de tam olarak ne oldu?
sovyetler, 1920'de bu topraklara devrim getirmek için top tüfek orduyla yollara düşmüş, general pilsudski önderliğindeki bağımsızlığını yeni kazanmış lehler bu kızılorduyu vistül nehrinde varşova'nın hemen dışında durdurmuş, tarihte görülen ender geri geliş hikayelerinden biriyle ve ağırlıklı bir manevra üstünlüğüyle kendilerini yenmiş ve rusya'ya doğru işgale girişerek bugünkü ukrayna ve beyaz rusya'dan toprak alarak kızılordu'yu rusya'ya silah zoruyla geri itelemiştir. belirtmek gerekirse stalin, bu esnada lvov/lviv kentine saldıran kızılordu uzantısının komutanıydı. lehler kendisini buradan 20 yıl önce yaka paça atmışlardı. kendisinin leh ordusuna ve mensuplarına olan hıncı ve nefretinin buradan geldiği genel olarak analizlerde öne çıkar.

stalin, 1936'da kızılordu'da kendisine bağlı olmayan ya da politik olarak ayrılmaya meyilli hemen herkesi vurdurduğu bir büyük temizliğe girişmiştir. ilk tutuklanıp vurulanlardan biri de mareşal tukaçevski'dir. operasyonel derinliğin teorisi ile ilgili altın değerinde eserler bırakmış olan rusların 20.yy'daki en önemli askeri şahsiyetlerinden olan bu generalin 2. dünya savaşında yaşasaydı almanlara karşı olan savunma savaşına nasıl bir etkisi olacağı da gayet açıktır. ancak barbarossa harekatı açılışında kızılordu'nun içler acısı sefil bir duruma düşmesinin ana sebebi tukaçevski ile vurulup gömülen on binlerce rus subay ve generalidir. orta komuta kademesi rusların en kara gününde stalin'in emriyle toprağın altında bulunmaktadır.

ikinci dünya savaşının başında almanlar ile beraber polonya'yı işgal eden rusların ilk hareketlerinden biri leh ordusunu gözaltına almaktır. almanlar da tabii bunu yapmışlardır ama naziler cenevre anlaşmasının tarafı olduğu ve ona imza attıkları için düşman muharip personeli subay ve er olarak ayırıp kamplara dağıtmışlar ve kendilerine bakmaktadırlar. subaylar oflag kamplarına, erler stalag kamplarına alınıp burada nezarette savaşın sonuna kadar mümkün mertebe tutulurlar. nedeni de polonya'nın ne ruslarla ne almanlarla ateşkese yanaşmaması, hükümetin savaşı ülke dışından yönetmesidir. o yüzden almanlar muharip gazileri salmazlar.

Peki neden ruslar polonyalı subayları vurmuştur? 
bunun nedeni de bir orduyu sakatlamaktır. sovyet yönetimi başlarında subayları olmayan bir leh ordusunun isyana kalkışamayacağını öngördüğü için hepsini tek tek vurmaya karar vermiştir. tarihi arkaplana baktığımızda da 1793-1918 arasında almanya ve rusya arasında paylaşılmış bulunan polonya'nın durmadan isyan çıkaran bir yapısı da yok değildir. ancak tabii bu teslim alınmış personeli kafalarından tek tek vurmak için de çok su götürür bir gerekçedir.

almanlar bu katliamı öğrenince bunu bir propaganda çalışması yapmadan bırakmazlar. savaş esirlerinden, kızılhaç personelinden ve polonyalı yerel halktan bir komisyon kurarak açığa çıkarttıkları polonyalı subayların domuz bağıyla bağlanıp enselerinde birer delik olan cesetlerini fotoğraflayarak dünya basınına servis etmişlerdir. kurbanların rütbeleri leh ordusuna, ceplerinden çıkan paralar leh ülkesine aittir.


YORUMLAR

  • 0 Yorum