ABD Başkanı Donald Trump, dış yardım fonlarına ilişkin dikkat çekici bir adım atarak, 2025 mali yılı için tahsis edilmiş 4,9 milyar dolarlık dış yardım fonunun iptalini önerdi. Bu hamle, Kongre'yi büyük ölçüde devre dışı bırakan ve oldukça nadir kullanılan "cepten fesih" (pocket rescission) yöntemine dayanıyor.
Kongre Süreci Atlandı
Söz konusu fonlar, Dışişleri Bakanlığı ile kapanma sürecinde olan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’na (USAID) aktarılmak üzere ayrılmıştı. Ancak Trump yönetimi, 1974 tarihli Haczedilen Fonların Kontrolü Yasası çerçevesinde, bu fonların iptali için Kongre’ye resmi bildirimde bulundu.
“Cepten Fesih” Nedir?
Bu yasa uyarınca, Kongre'nin fonların iptalini onaylaması için 45 günlük bir süresi bulunuyor. Ancak "cepten fesih" yöntemi, bu talebin mali yılın sonuna 45 günden az kala yapılması durumunda işliyor. Bu taktikle birlikte, Kongre 30 Eylül'e kadar harekete geçmezse, fonlar otomatik olarak geçersiz hale geliyor.
Trump yönetiminin bu adımı, Başkanlık Bütçe ve Yönetim Ofisi tarafından 29 Ağustos’ta yapılan açıklamayla duyuruldu. Ofis, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Başkan Trump dün gece, cepten kesinti yoluyla Amerika’ya yapılan 4,9 milyar dolarlık son dış yardımı iptal etti” ifadelerine yer verdi.
En Son Reagan Kullanmıştı
Bu tür kesintiler oldukça nadir görülüyor. Son olarak 1983 yılında, dönemin Başkanı Ronald Reagan tarafından 2 milyon dolarlık bir NOAA (Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi) fonu için benzer bir girişimde bulunulmuştu.
Trump, ikinci başkanlık döneminde Kongre’yle dış yardım bütçeleri konusunda zaman zaman karşı karşıya geldi. Temmuz ayında da Kongre, dış yardımlar ve kamu yayıncılarına ayrılan 9,4 milyar dolarlık fonu iptal eden bir yasayı onaylamıştı.
Ancak Kongre’de azınlıkta olan Demokratlar, bu iptallere karşı çıkmalarına rağmen, yeterli oyu sağlayamadıkları için çoğunlukla etkisiz kalıyorlar. Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer (D-NY), 29 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, bu girişimi “Trump ve Cumhuriyetçilerin sonbaharda iki partililiği reddederek tek taraflı hareket etme kararlılığının bir göstergesi” olarak değerlendirdi.
Yeni Bütçe Maratonu Başlıyor
Öte yandan, Kongre 2 Eylül’de yeniden toplandığında 2026 mali yılı bütçesine ilişkin harcama yasalarını görüşmeye başlayacak. Yasa gereği, 12 ayrı tahsisat tasarısının 28 gün içinde geçmesi gerekiyor. Ancak geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da süre içinde tüm tasarıların geçmesi beklenmiyor. Bu nedenle, geçici bir “devam eden karar”la önceki yılın bütçe seviyeleriyle harcamalara devam edilmesi gündemde.
Cepten kesintiyle iptal edilen fonların bu geçici bütçeye dahil edilip edilmeyeceği ise henüz netleşmiş değil. Yönetim ve Bütçe Ofisi, konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
Yorumlar
Kalan Karakter: